| Otistik çocuklar, yaşamlarındaki büyük veya küçük herhangi bir değişime karşı direnç gösterebilir. Çevrelerindeki düzenin ve alışkanlıklarının değiştirilmesini istemezler. Örneğin eve bir misafirin gelmesi yada odalarındaki herhangi bir eşyanın yerinin değiştirilmesi onları huzursuzlaştırabilir ve öfke nöbeti geçirmesine sebep olabilir. Bu huzursuzlukların, öfke nöbetlerinin nedeni, çocuğun yapılan değişiklik karşısında kendini güvensiz hissetmesidir. Otistik çocuklar çevrelerindeki aynılığı koruyarak kendilerini güvende hisseder.
Özel korkuları olabildiği gibi çevrelerindeki tehlikelerin farkında da olmayabilirler. Araba kornasından korkarken yoğun bir trafikte karşıdan karşıya koşabilmektedirler. Zaman zaman nedeni olmayan ağlama ve gülmelerine de rastlayabiliriz.
Otistik çocuklarda bir nesnenin bütünü ile ilgilenmek yerine parçaları ile ilgilenme söz konusudur. Örneğin kapı kolu, gömlek düğmesi gibi, buna ek cansız nesnelere karşı da düşkünlükleri vardır bu bir mendil, ip parçası veya boş bir şişe olabilir. Ve takıntı şeklinde bunları sürekli yanında taşıyarak, oynayabilir. Bir nesnenin sürekli hareketine karşı da ilgilidirler; saatlerce bir vantilatörün, çamaşır makinesinin dönüşünü seyredebilir, yine oyuncak bir abrayla oynamak yerine tekerleklerini döndürüp durma şeklinde eylem gösterebilirler.
Otistik çocuklarımız sadece kendi dünyalarında yaşar gibidirler. Göz teması kurmaktan kaçınırlar. İsimleriyle çağırılınca duymuyormuş gibi davranırlar. Çoğu kez fiziksel yakınlaşma ve okşamadan hoşlanmazlar. Yabancılara karşı kayıtsız, çok yakın veya korkma gibi sınır belli olmayan tepkiler gösterirler. Arkadaşlık ilişkileri geliştirmede, yaşıtlarıyla oynamada oldukça sınırlı davranışlar geliştirirler.
Kendi başlarına saatlerce bir nesneyle tekdüze oyunlar oynayabilen otistik çocuklarımız bu nesneleri amaçlarına yönelik kullanamaz ve yaratıcı oyun kuramazlar.
Otistik çocuklarda problemli davranışlara sıkça rastlayabiliriz. Bu sorunlar gerek çocuğun eğitiminde gerekse uyum yetilerinin gelişiminde engelleyici rol oynayabilirler. Özellikle öfke nöbetleri (birkaç dakika ile saatler sürebilen; bağırma, eşya kırma ve fırlatma, kendini yerden yere atma davranışı), aşırı hareketlilik, saldırganlık, kendine ve başkasına zarar verici davranışlar, inatçılık, tekrarlayıcı vücut hareketleri (olduğu yerde öne arkaya veya sağa sola sallanma), uyku ve yemek sorunları (katı yiyecekleri reddetme, çiğnememe buna karşı çerez, cips gibi şeylere aşırı bağımlılık gösterme) öncelikli olarak görülebilir.
|
