Eğer çocuğunuzda aşağıdaki maddelerin yarısına rastlıyorsanız çocuğunuza "otizm" tanısı konabilir.
* Diğer çocuklarla ilişki kurmada güçlük
* İşitmiyormuş gibi davranma
* Öğrenmeye direnç gösterme
* Gerçek tehlikelerden korkmama
* Günlük hayattaki değişikliklere direnç gösterme
* İhtiyaçlarına jestlerle işaret etme
* Yersiz gülme veya kıkırdama
* Kucaklanmaktan hoşlanmama ve karşı koyma
* Bariz fiziksel aşırı hareketlilik
* Göz temasından kaçınma
* Cisimleri çevirme , döndürme
* Cisimlere alışılmadık bağlılık
* Tekrarlanan tekdüze oyun
* Topluma katılmama
Otizmin kesin tanısı için henüz biyolojik verilere dayalı bir ölçüt yoktur. Uzmanlar arasında görüş birliği sağlanması amacı ile belli davranışsal tanı ölçütleri konmuştur.
BSM (The Diagnostic and Statical Manual of Mental Disonders) olarak bilinen ve Amerikan Psikiatri Derneği tarafından öne sürülen ölçüte göre; Otizm "geniş kapsamlı bir gelişim geriliğidir." A,B,C olmak üzere 3 grup - 16 tanımlayıcı davranış özelliğine sahiptir. Bu özelliklerden en az 8 tanesinin bir çocukta bulunması teşhis durumunun gerçekleşmesi için gereklidir. Dağılımda dikkat edilmesi gereken ise her grupta gözlenmesi gereken mutlak özellik miktarıdır;
A grubunda en az 3
B grubunda en az 2
C grubunda en az 2
A . Sosyal Etkileşimdeki Yetersizlik
1- Çevresindeki bireylerin farkında olmama
2- Kendisinin rahat ve güvenli olabileceği ortamı seçme becerisinin olmaması
3- Taklit davranışının yetersizliği yada hiç olmaması
4- Sosyal oyun davranışının yetersizliği yada hiç olmaması
5- Arkadaşlık ilişkilerindeki yetersizlik
B . Dil, İletişim Sembolik Gelişimde Normalden Farklı Olmak
1- Karşılıklı iletişim olmaması
2- Sözel olmayan normal dışı iletişimin kurulması
3- Yaratıcılığın olmaması
4- Sözel dilin kullanımındaki farklılık
5- Konuşmanın içeriği ve şekilde normalden farklılık
6- Karşılıklı diyalog kurmada yetersizlik
C . İlgilerinin ve ilgilenilen Etkinliklerin Sınırlı Sayıda Olması
1- Stereotip hareketler sergileme
2- Nesnelerin daha çok ayrıntıları ile ilgilenme
3- Çevredeki değişikliklere karşı tepki gösterme
4- Günlük yaşamla ilgili alışkanlıkların değişimine karşı çıkma
5- İlginin son derece sınırlı olması
OTİZM'İ TANIMAK İÇİN NELERE DİKKAT EDELİM
Otistik kişileri tanımlamak için birçok davranış özeliği vardır. Ama genellikle hiçbir otistikte bu özelliklerin tümü bulunmaz. Ve/veya çoğunlukla hepsi aynı anda görülmez. Ayrıca zaman içerisinde bazı davranışlar kaybolurken yenileriyle karşılaşılır. Örneğin; otistik bir çocuk kucaklanmaktan hoşlanırken birden bire kucaklaşmaktan nefret edebilir.
Diğer önemli bir konu da, otistik bozukluğun en ağırından en hafife giden çok farklı biçimlerinin varlığıdır (Rett Sendromu, West Sendromu, Asperger Sendromu, A Tipik Otizm, Çocukluk Çağının Dezentragrafik Sendromu gibi).
Otizmin çok ağır biçimlerinde epilepsi, saldırganlık, uyku ve yeme sorunları gibi ek problemler daha sık görülür.
Otizmin ağırlığı; çocuğun zeka düzeyi, konuşma yeterliliği ve zihinsel yetilerdeki esneklikle ilgileridir. Ağır otistiklerde tüm belirtiler olanca şiddetiyle görülürken, hafif otistikler zaman içinde konuşabilir, göz teması kurabilir ve olasılıkla normal eğitim alabilir. Araştırma sonuçlarına göre otistiklerin %70'i düşük zekalıdır. Bu nedenlerden ötürü ağır düzeyde zeka geriliği ile otizm teşhisi bazen karışmaktadır. Öte yandan bazı otistiklerde okuma yazma yada sayısal kavram gibi alanlarda (yani tek bir alana özgü) üstün yetenek görülebilir.
|
